قطع سراسری اینترنت در ایران (خرداد ۱۴۰۴)

 

در هفتهٔ اول جنگ ایران و اسرائیل، جمهوری اسلامی ایران دسترسی به اینترنت را در سراسر کشور قطع کرد که منجر به کاهش ۹۷ درصدی استفاده از اینترنت در ایران شد. این اقدام باعث قطع ارتباط ایرانیان با جهان خارج شد.^[۱] طبق گزارش تک‌کرانچ، شدت این محدودیت‌ها افزایش یافته است. به گفتهٔ امیر رشیدی، متخصص امنیت سایبری، جمهوری اسلامی ایران اینترنت را «دشمن» می‌بیند و به دنبال «کنترل و سرکوب» آن است.^[۲]

جمهوری اسلامی ایران پیش‌تر نیز برای سرکوب اعتراضات اینترنت را مسدود کرده بود، از جمله در سال‌های ۲۰۱۹ و ۲۰۲۲. سانسور اینترنت به‌طور تاریخی برای سرکوب مخالفان، اعتراضات و اپوزیسیون ایران استفاده شده و هزینه‌های اقتصادی «عظیمی» به دنبال داشته است.^[۳]

جمهوری اسلامی ایران یک اپلیکیشن جعلی استارلینک را به‌عنوان طعمه برای جاسوسی از شهروندان ایران ایجاد کرد و همچنین اطلاعات نادرستی را برای جلوگیری از جدایی در میان نیروهای خود منتشر کرد. دولت از شهروندان خواست واتس‌اپ را حذف کنند و ادعا کرد که این اپلیکیشن جاسوس‌افزار اسرائیلی است، ادعایی که واتس‌اپ رد کرد.^[۴] علاوه بر این، دسترسی به شبکه‌های اجتماعی نیز مسدود شد.

پیش‌زمینه

در سال ۱۳۹۸، ایران اینترنت را به‌طور کامل قطع کرد.^[۵] از سال ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۳، ایران واتساپ و گوگل پلی را مسدود کرده بود.^[۶]

در روزهای اول جنگ ایران و اسرائیل، گفته می‌شود که میلیون‌ها ایرانی سازمان‌ها و شخصیت‌های اسرائیلی را دنبال کرده‌اند در حالی که از سانسور اینترنتی عبور کرده‌اند.^[۷][۸] سازمان‌های نظارت بر اینترنت، NetBlocks و Cloudflare Radar اعلام کردند که در تاریخ ۲۷ خرداد، «کاهش شدید در اتصال اینترنتی» در ایران مشاهده شده است.^[۹] بر اساس گزارش نیویورک تایمز، پهنای باند اینترنت در ایران ۸۰٪ کاهش یافته بود.^[۱۰] IODA همچنین شواهدی ارائه داد که نشان می‌دهد استفاده از اینترنت در ایران ۹۷٪ کمتر از سطح عادی کاهش یافته است. ایران اعلام کرد که این اقدام در پاسخ به جنگ سایبری اسرائیل بوده است. TechCrunch گزارش داد که قطعی اینترنت در تاریخ ۲۸ خرداد نسبت به ۲۷ خرداد بدتر شده است.^[۴]

با قطعی اینترنت، سیستم بانکی ایران دچار اختلال شد، طبق گزارش ایران اینترنشنال. ایران اینترنشنال گزارش داد که بانک مرکزی ایران اعلام کرد که سیستم بانکی «به‌طور عادی فعالیت می‌کند».^[۱۱]

ایران از شهروندان خواست که واتساپ را حذف کنند و اعلام کرد که اطلاعات با اسرائیل به اشتراک گذاشته می‌شود.^[۱۲][۱۳]

بر اساس گزارش مجله تایم، ایران هیچ مدرکی برای پشتیبانی از ادعای خود دربارهٔ واتساپ ارائه نکرده است.^[۶]

واتساپ ادعاهای ایران را رد کرد و در پاسخ گفت: «ما نگران هستیم که این گزارش‌های نادرست بهانه‌ای برای مسدود شدن خدمات ما در زمانی که مردم بیشتر به آن نیاز دارند، شود.» شرکت افزود: «ما هیچ اطلاعاتی به صورت انبوه به هیچ دولتی ارائه نمی‌دهیم.»^[۶][۱۴]

برخی از اپلیکیشن‌های شبکه‌های اجتماعی مانند تلگرام، ایکس و اینستاگرام در ایران مسدود شده‌اند. طبق گزارش تایم، میلیون‌ها ایرانی از اپلیکیشن‌های مسدود شده شبکه‌های اجتماعی از طریق VPN استفاده می‌کنند.^[۶][۱۵]

کاربران اینترنت، طبق گزارش NBC، خواستار مداخله ایلان ماسک شدند تا اینترنت را از طریق استارلینک به ایرانیان ارائه دهد.^[۱۶]

پانویس

1. "Iran plunged into an internet near-blackout during deepening conflict". NBC News (in English). 17 June 2025. Retrieved 18 June 2025.
2. "How Iran's internet serves as lifeline despite censorship – DW – 06/18/2025". dw.com (in English). Retrieved 18 June 2025.
3. "Iran unrest: What's going on with Iran and the internet?" (in British English). 23 September 2022. Retrieved 18 June 2025.
4.  Franceschi-Bicchierai، Lorenzo (۲۰۲۵-۰۶-۱۸). «Internet collapses across Iran, say web-monitoring firms». TechCrunch (به انگلیسی آمریکا). دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۶-۱۸.
5. Editorial (۲۰۱۹-۱۱-۲۳). «Internet being restored in Iran after week-long shutdown». NetBlocks (به انگلیسی آمریکا). دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۶-۱۸.
6.  Sutherland, Callum (2025-06-18). "Why Iran Is Urging Residents to Delete WhatsApp Amid Israel Conflict". TIME (in English). Retrieved 2025-06-18.
7. Eichner, Itamar (2025-06-15). "Millions of Iranians bypass internet censorship to follow Israel on social media" (in English). Ynetnews. Retrieved 2025-06-18.
8. Manjani, Klodi (2025-06-15). ""Millions of Iranians are secretly following Israeli social media accounts" - Israeli Foreign Ministry". Hashtag.al (in English). Retrieved 2025-06-18.
9. "Iran curbs internet access as conflict with Israel mounts". therecord.media (in English). Retrieved 2025-06-18.
10. Kershner، Isabel؛ Sanger، David E.؛ Livni، Ephrat؛ Pérez-Peña، Richard (۲۰۲۵-۰۶-۱۸). «Israel-Iran Live Updates: Trump Says U.S. 'May' or 'May Not' Join Israel's Strikes Against Iran» (به انگلیسی آمریکا). The New York Times. شاپا ۰۳۶۲-۴۳۳۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۶-۱۸.
11. "'No way to pay': banking, internet outage hit Iranians amid Israeli strikes". www.iranintl.com (in English). 2025-06-17. Retrieved 2025-06-18.
12. "Iran asks its people to delete WhatsApp from their devices". AP News (in English). 2025-06-17. Retrieved 2025-06-18.
13. «Iran asks its citizens to delete WhatsApp from their devices». www.euronews.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۶-۱۸.
14. «اطلاعیه وزارت ارتباطات دربارهٔ قطع شدن اینترنت بین‌الملل؛ محدودیت موقت است». زومیت. ۲۰۲۵-۰۶-۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۶-۱۸.
15. «واتساپ ادعای جمهوری اسلامی دربارهٔ انتقال اطلاعات کاربران ایرانی به اسرائیل را رد کرد». www.afintl.com. ۲۰۲۵-۰۶-۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۶-۱۸.
16. "Iran plunged into an internet near-blackout during deepening conflict". NBC News (in English). 2025-06-17. Retrieved 2025-06-18.